از رنج تا گنج

        

زندگی صحنۀ به نمایش در آمدن تضادهای بسیاری است مانند شب و روز، بالا و پایین، گرما و سرما و ... . دامنۀ این تضادها حتی به حیات روانی ما انسان ها نیز که جزیی از زندگی هستیم کشیده شده است مانند عشق و نفرت، امید و یاس، رنج و آرامش. بنابراین همانگونه که می بینیم قطب های متضاد و یا به عبارتی مثبت و منفی در همه جا وجود دارد.

یکی از مهمترین عواملی که باعث پیشرفت انسان ها شده است فکر کردن درباره چگونگی دور شدن از قطب های منفی مانند درد و رنج و نزدیک شدن به قطب های مثبت مانند آرامش است. به صورتی که امروزه شاهد بسیاری از پیشرفت های تکنولوژی و صنعت در جهت رفاه و آسان سازیِ زندگی برای نوع بشر هستیم. اما این رفاه و آرامش خواهی افراطی انسان ها در عصر حاضر باعث گردیده تا نتیجه و حاصلی معکوس در حیطۀ زندگی روانی برای او به دست بیاید چرا که میزان و معیاری که برای به دست آوردن خوشبختی در ذهن می پرورانند، آنچنان تک بعدی و بدون در نظر گرفتن قطب های متضاد است که هرگز عملی نیست به گونه ای که هیچ جایگاهی برای آن چه که نامطلوب می خوانندش مانند رنج در زندگی خود قائل نیستند. به طور کلی می توان گفت فراموش کرده ایم که تمامی پیشرفت های ما به خاطر وجود همین قطب های منفی و تلاش برای فائق آمدن بر آنها است و از همه مهمتر این که این قطب های منفی بخشی از ساختار حیات در زندگی هستند.

یکی از رویکردهای جدید در حوزۀ روان درمانی، رویکرد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)  است که نگاه بسیار واقع بینانه ای به زندگی بشر دارد و مبتنی بر این نکته است که زندگی پر از درد است. در این رویکرد رنجِ روان شناختی ناهنجار نیست، بلکه بهنجار و فراگستر است و در واقع این تلاش در جهت عدم وجود ناگواری ها و ناملایمات روانی است که باعث تثبیت و تشدید آنها می گردد.

" ما با داشتن احساساتی که آنها را دوست نداریم، از قبیل ناراحتی، اضطراب، شرم و عصبانیت جدال می کنیم و یا با عدم وجود احساسات خوشایندی مثل خوشحالی، عشق و هیجان پریشان میشویم. از طرفی فرهنگ به ما یاد می دهد که افکار و احساسات مثبت خوب هستند و افکار و احساسات منفی بد هستند و باید آنها را به کمترین تعداد ممکن رسانید و بدتر از آن این که از کودکی  ما آموخته ایم که می توانیم عواطف منفی را تحت کنترل در آوریم و باید این کار را انجام دهیم بنابراین ما یاد میگیریم که نه تنها با موقعیت های ناگوار بلکه با واکنش های خود در برابر آنها نیز مبارزه کنیم و بدین ترتیب هم با موقعیت های کنونی و هم با آن چه در آینده می تواند اتفاق بیفتد مبارزه می کنیم".

هدف اصلی این رویکرد کمک به انسان ها در جهت برخورداری از یک زندگی غنی و پُر محتوا است و قصد دارد کمک کند تا این زندگی در کنار رنجی که برای همۀ ما وجود دارد، تحقق یابد. شاید هر یک از ما نتوانیم کاری برای از بین بردن رنج هایمان انجام دهیم  ولی می توانیم  از رشد اضافی آن جلوگیری کنیم. رنج اضافی رنجی است که بوسیلۀ تلاش های غیر ضروری برای کنترل آنچه هست، ایجاد می شود. در مقابل  آن رنج پاک وجود دارد یعنی رنجی که در واقعیت می توان آن را پذیرفت چرا که طبیعی و ناشی از بودن ما به عنوان یک انسان است و همچنین به دلیل محدود بودن ماست. با توجه به مطالب عنوان شده مبارزه و جنگ با هیجانات باعث پیچیده تر شدن آنها می گردد و باید بدانیم رضایت از زندگی نیز در به دست آوردن هر آن چه که می خواهیم نیست بلکه به معنای رضایت از تجارب، پذیرشِ آنها و رو به رو شدن با موقعیت های هیجانی منفی به جای کنترل آنها است.

گاهی ادامه پیدا کردن اثرات منفی یک تجربه به دلیل توصیف و تفسیر آن با استفاده از کلماتی خاص است. پس باید بیاموزیم که چگونه هیجانات خود را تجربه و تفسیر کنیم. به همین منظور راهکارهایی را پیشنهاد می کنیم:

_  پیش فرض آمیختگیِ شناختی:

 به طورکلی آمیختگیِ شناختی به تمایل انسان برای انطباق با آن چیزی که آدمی به آن فکر می کند اشاره دارد. افکار مانند یک عینک آفتابی هستند که ما فراموش کرده ایم آن را به چشم زده ایم. عینک آفتابی رنگ دنیای اطراف ما را تغییر داده است و ما از این تغییر بی خبریم. بنابراین پیشنهاد می شود که خود گویی های انتزاعی را محدود کنیم تا زبان و افکار ما بار هیجانی وقایع را بیشتر نکند. چرا که به تکرار یک عبارت "من افسرده هستم" یا "مضطراب هستم" به تشدید این حالت ها می انجامد.

_  پیش فرض تسلط آینده و گذشته بر زمان حال:

بدانید افکار می تواند ما را از زمان حال دور کند و این وضعیت باعث ایجاد مشکلات اساسی مانند کاهش آگاهی نسبت به تجربیات شخصی مان و همچنین کاهش آگاهی از آن چه می توانیم در لحظه حس کنیم، می شود. بنابراین پیشنهاد می کنیم که به جای خیال پردازی های مربوط به گذشته و آینده، در زمان حال زندگی کنید و بر آن متمرکز باشید.

_ پیش فرض دل بستگی به خودِ مفهومی:

اگر از کسی بپرسید که او کیست؟  می بینید که معمولا افراد در پاسخ به چنین سوالاتی داستان زندگی خود را برای شما نقل می کنند. داستان هایی درباره آن چه انجام داده اند و آن چه دوست دارند انجام دهند. گاهی همه ما چنان با این داستان ها آمیخته شده ایم که تجربیات جدیدی را که بیرون از داستان هایمان است را فاقد ارزش و بررسی می دانیم و این مانع تجربیات جدیدمان می شود.

با توجه به نکات گفته شده در پایان می توان گفت ما در رنج هایمان، ارزش هایمان را پیدا می کنیم و در ارزش هایمان، رنج هایمان را.  بنابراین بهتر است به جای تلاش برای حذف رنج از زندگی با شناخت و درک فلسفۀ وجودی آن، زندگی خود را پر بارتر کنیم چراکه به قولِ عارفِ ایرانی مولانا:

با این همه آن رنجِ شما گنجِ شما بود            افسوس که بر گنجِ شما، پرده شمائید

مقالات مرتبط

درباره ما


نزدیک هستیم ، آشنا شویم

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا
گروه رشد و توسعه حال خوب آریا برگزار کننده کارگاههای تخصصی روانشناسی و مشاوره های تخصصی روانشناسی با شعار سلامت روح و حال خوب فعالیت خود را انجام میدهد.

شبکه های اجتماعی


گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در تلگرام گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در تلگرام

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در اینستاگرام گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در اینستاگرام

ارتباط با ما

دفتر مرکزی : تهران- خیابان کارگر شمالی- نرسیده به تقاطع جلال آل احمد- پلاک 1857-طبقه 2- واحد 2

تلفن : 88967946-021

دفتر مشاوره : تهران- بلوار کشاورز- خیابان فلسطین- خیابان ایتالیا- ابتدای خیابان سرپرست- پلاک 31- طبقه 5- واحد 11

تلفن : 88967946-021

فکس : 88967946-021

ایمیل: info@metaravan.com

logo-samandehi

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا :: 2012-2016 :: کلیه حقوق این وب سایت متعلق به  شرکت فناور گستر روبینا  میباشد.