منتظر بهترين نمان

        


نتیجه تصویری برای منتظر نمان

منتظر بهترين نمان

ارديبهشت ماه فصل به سر آمدن مهلت جمع و جور كردن درس‌ها و ارائة طرح هاي پژوهشي است. تلاش يك نيم سال تحصيلي در اين يك ماه بايد مرتب شود تا در خردادماه بتوانيم امتحانات را به خوبي پشت سر بگذاريم. براي بسياري از ما پيش آمده كه با وجود آگاهي از كمي وقت و برنامه‌ريزي‌هاي متعدد، هنوز انگيزة كافي براي شروع كار را پيدا نكرده‌ايم. يك عادت قديم ما را بر آن مي‌دارد تا از شروع كار طفره برويم و آن را به تعويق بيندازيم. روزها كه مي‌گذرند و برگ‌هاي تقويم كه ورق مي‌خورند به ما هشدار مي‌دهند كه زمان را از دست مي‌دهيم، با اين حال زورمان به چسبندگي تخت خواب و لذت وب‌گردي نمي‌چربد. چه مي‌شود كه به‌رغم اين‌همه تنش، فعاليت سازنده‌اي از دست ما ساخته نيست؟

گرچه اجتناب از شروع كار در ظاهر سطح اضطراب را افزايش مي‌دهد، اما به واقع مي‌تواند ناخودآگاه ما را به آرامش نسبي و موقتي برساند و از طريق پاداش‌هاي پنهاني اين عادت را در ما استمرار بخشد.

ريشه يكي از اين پاداش‌ها در كمال‌گرايي ماست. كمال‌گرايي اين پيام را به ما تحميل مي‌كند كه بايد در هر كاري كه آغاز مي‌كني بهترين باشي. اين پيام به آن معناست كه اگر در انجام دادن بي‌اشتباه كاري ترديد داري، پس بهتر است به سراغ آن نروي. از طرفي بالا بودن سطح معيار‌ها، كه گاه دستيابي به آنها را بسيار دشوار و حتي غيرممكن مي‌كند، تنش زيادي به ما تحميل ميسازد كه سبب اجتناب ما از آغاز كار مي‌شود. در واقع، ناخودآگاه ما مي‌داند كه به دليل نامعقول بودن سطح معيار‌ها دستيابي به اين اهداف از توانمان خارج است. اين باور به معني عدم كفايت و ناكارآمدي "من" تلقي مي‌شود و سطح اضطرابمان را افزايش مي‌دهد. پس ناخودآگاه ما بهتر مي‌بيند تا انجام دادن كار را موقتاً به تعويق بيندازد و آن را به نوعي انكار كند تا به طور نسبي به آرامش برسد.

دليل ديگر، تمايل ناخودآگاه ما به توجيه نقصاني است كه در انجام دادن كارها از ما سر مي‌زند. حس كمال‌گرايي ما نمي‌خواهد باور كند كه ما نيز مانند همه افراد بشر از خطا و اشتباه مبرا نيستيم. در واقع نمي‌خواهد بپذيرد كه خطا جزء اجتناب ناپذير هر كاري است و ارتباط چنداني با شخصيت و خصوصيت‌هاي فردي ما ندارد. پس به دنبال توجيهي براي خطاهاي احتمالي است. وقتي من كاري را به تعويق مي‌اندازم، ناگزير زمان كافي براي انجام دادن نخواهم داشت و مجبورم در آخرين لحضات، با هر كيفيتي كه باشد، هرچند پر از خطا، كار را تحويل دهم. پس نقصان‌هاي كار به من و ضعف‌هاي شخصي من مرتبط نيست؛ مقصر كمبود زمان است. اين نگرش و منش فكري ناخودآگاه، ما را آرام و "من" را از اتهام تنبلي و ناكارآمدي حفظ مي‌كند.

پس به‌نظر مي‌رسد براي غلبه بر اهمال‌كاري بهتر است ابتدا به سراغ آرمان‌گرايي مخرب برويم. به خاطر داشته باشيد صرف داشتن معيارهاي عالي به معني آرمان‌گرايي مخرب نيست. درجاتي از جاه‌طلبي و كمال‌گرايي براي پيشرفت و دستيابي به موفقيت الزامي است. آنچه مخرب است تداخل اين ويژگي‌ رفتاري با جنبه‌هاي ديگر زندگي است كه ممكن است به سلامت جسمي، رواني و اجتماعي ما آسيب برساند.

براي غلبه بر كمال‌گرايي گام اول شناسايي مسئله است. چه موقع اين تمايل تبديل به مشكل مي‌شود؟

براي كشف اين مطلب به سؤالات زير پاسخ دهيد:

  • آيا دستيابي به معيارهايم غالباً مشكل يا ناممكن است؟ آيا ديگران نيز چنين عقيده‌اي دارند؟
  • آيا در مسير دستيابي به اهدافم غالباً احساس ناكامي، افسردگي، اضطراب و حتي خشم مي‌كنم؟ و اهتمام در اين مسير مشكل‌زا و در تداخل با ساير جنبه‌هاي زندگي‌ام است؟ براي مثال، روابطم آسيب ديده و كمتر مي‌توانم به ديگران اعتماد كنم؟
  • آيا مرتباً خود را توبيخ مي‌كنم كه چرا به آنچه مي‌خواستم نرسيدم؟
  • آيا يك خطا در كار را به معني شكست كامل در آن فعاليت و يك فاجعه قلمداد مي‌كنم؟
  • آيا در پي يك شكست غالباً خود را فردي ناكارآمد ارزيابي مي‌كنم كه هميشه ديگران را مأيوس مي‌كند.

    اين سؤالات و سؤالاتي از اين دست به ما كمك مي‌كند تا سطح آرمان‌گرايي مخربمان را ارزيابي كنيم. كمال‌گرايي مخرب  بر عواطف و شيوه فكري و رفتاري ما اثر مي‌گذارد. تمايل ما براي بي‌نقص بودن سبب مي‌شود به‌ويژه زماني كه فكر مي‌كنيم خطايي مرتكب شده‌ايم، احساس ناكامي، افسردگي و اضطراب كنيم. كمال‌گرايي سبب مي‌شود تا خود را مقصر شكست يا حتي خطاهاي كوچك بدانيم و به‌طور كامل عوامل محيطي و نيز تلاشمان را ناديده بگيريم. منش فكري فرد كمال‌گرا معمولاً تفكر سياه و سفيد يا فاجعه آميز است. تفكر سياه و سفيد اين افراد به آنها تلقين مي‌كند كه يا كاري را به بهترين شكل انجام مي‌دهيد، يا  در آن شكست خورده‌ايد. اين شكست، صرف‌نظر از موقعيت‌هاي پيشين شما، فاجعه‌اي تمام عيار است. براي مثال، اگر ديگران بابت نقص در كار مرا مورد سرزنش و يا تمسخر قرار دهند، من ديگر قادر نخواهم بود از اين فاجعه جان سالم به در ببرم. فرد كمال‌گرا به شدت با "بايد"ها درگير است. من بايد هميشه موفق باشم. بايد پيش از هر اتفاق بتوانم آن را پيش‌بيني كنم. من نبايد شكست بخورم. اين منش فكري سبب مي‌شود تا فرد آرمان‌گرا براي دستيابي به بهترين‌ها منش رفتاري ويژه‌اي داشته باشد. ويژگي هاي اين رفتار عبارت است از: اهمال‌كاري مزمن و تمايل براي دست كشيدن از كارها پيش از به انجام رساندن كامل آنها، اختصاص دادن بيش از حد زمان به انجام دادن هركار، وارسي كردن مداوم و اصلاح بيش از حد يك كار (مثلاً ويرايش چندبارة يك نامه پيش از ارسال آن)، مجادله برسر مسائل بسيار جزئي و اجتناب از كارهايي كه احتمال خطر در آنها مي‌رود.

    راهكارهايي براي غلبه بر كمال‌گرايي مخرب

    باورهاي ما نقش مهمي در شكل‌دهي رفتارمان دارند، پس مي‌توانيم با تغيير برخي باورهاي مخرب از بروز رفتار‌هاي آرمان‌گرايانه پيشگيري كنيم.

    تفكر واقع‌بينانه: افراد كمال‌گرا به شدت به خود سخت‌گيرند و هميشه از خود انتقاد مي‌كنند. اين انتقادها غالباً دور از واقع‌بيني است. براي مثال آنها از خود انتظار دارند كه هيچ وقت دچار خطا نشوند. اين قبيل افكار به مرور در ذهن ايشان تبديل به عادت شده است، لذا تغيير سريع آنها ممكن نيست. براي مقابله با اين افكار بهتر است افكار منطقي‌تر را مرتباً با خود تكرار كنيم يا هميشه آنها را همراه خود، مثلاً روي فلش كارتها، داشته باشيم. با اين كار به مرور افكار مثبت و سازنده جايگزين عادت ناكارآمد قبلي ما مي‌شود. مثال‌هاي از جملات واقع‌بينانه:

  • هيچكس عالي نيست.
  • وظيفة من به انجام رساندن كار، و نه الزاماً به بهترين شكل ممكن، است.
  • اشتباه كردن به معني بي‌عرضه بودن من نيست. من هم مثل بقية انسان‌ها هستم و امكان دارد مرتكب خطا شوم.
  • لازم نيست هميشه حالم خوب باشد. روزهاي بد براي هركسي وجود دارد.
  • لازم نيست همه هميشه از من راضي باشند.

    از بالا نگاه كردن: افراد آرمان‌گرا غالباً بيش از حد نگران مسائل بسيار جزئي و كوچك‌اند. براي غلبه بر اين احساس بهتر است از خود بپرسيم:

  • آيا مسئله به اين اندازه كه به آن بها دادم اهميت دارد؟ بدترين حالت ممكن چيست و من در آن اوضاع چه خواهم كرد؟
  • اين مسئله در آيندة نزديك و دور چه‌قدر اهميت دارد؟ براي پاسخ به اين سؤال به ناكامي‌هاي گذشته بينديشيد.

تغيير رفتارهاي مخرب: كمال‌گرايي شباهت زيادي با ترس بيمارگونه دارد كه در آن فرد به شدت از خطا كردن مي‌ترسد و اجتناب مي‌كند. با اين رويكرد مي‌توان انتظار داشت كه مواجهه با موضوع ترس ممكن است در غلبه بر كمالگرايي موثر باشد. پس خود را با اشتباه و خطا مواجه كنيد. اين مواجهه ممكن است ذهني يا واقعي باشد. براي مثال مي‌توانيد نامه‌هايي كه چند اشتباه املايي دارد براي استادتان بفرستيد يا در يك جلسه بدون آمادگي قبلي سخنراني كنيد. مواجه شدن با اين مسئله كه بروز خطا چندان هم شبيه يك فاجعه نيست، براي خاموش كردن رفتار كمال‌گرايانه مفيد خواهد بود.

براي غلبه بر كمال‌گرايي مخرب و در نتيجة آن اهمال‌كاري، كه با عملكرد تحصيلي و شغلي ما در تداخل است، بايد به طور مرتب و منظم تمرين‌هاي بالا را به كار بست. از افزايش سطح اضطراب در دفعات اول تمرين نهراسيد. تمرين و يادآموزي واقعيت‌ها به شما كمك خواهد كرد تا به مرور بر اين مشكل غلبه كنيد. پس اين‌بار كه خواستيد كاري را به تعويق بيندازيد، به جاي فكر كردن به نتيجه به شروع كار بيانديشيد. به خاطر داشته باشيد وظيفه شما شروع كار و به انجام رساندن آن است. اگر به دنبال بهترين نتيجه باشيد نمي‌توانيد وظيفه‌تان را به خوبي به انجام برسانيد. يادتان باشد پايين آوردن سطح معيارها به معني كنار گذاشتن همة آنها نيست. فقط بايد اهداف و برنامه‌هايمان را به شكلي منطقي و نه آرماني تنظيم كنيم و براي دستيابي به آنها تلاش كنيم، بدون آنكه سلامت جسم، روان و روابط اجتماعي ‌ما تحت‌الشعاع قرار گيرد. هميشه به خاطر داشته باشيد بروز خطا جزء اجتناب ناپذير هر فعاليت است. نامة بي‌خطا، نامة نانوشته است.

   

مقالات مرتبط

درباره ما


نزدیک هستیم ، آشنا شویم

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا
گروه رشد و توسعه حال خوب آریا برگزار کننده کارگاههای تخصصی روانشناسی و مشاوره های تخصصی روانشناسی با شعار سلامت روح و حال خوب فعالیت خود را انجام میدهد.

شبکه های اجتماعی


گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در تلگرام گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در تلگرام

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در اینستاگرام گروه رشد و توسعه حال خوب آریا در اینستاگرام

ارتباط با ما

دفتر مرکزی : تهران- خیابان کارگر شمالی- نرسیده به تقاطع جلال آل احمد- پلاک 1857-طبقه 2- واحد 2

تلفن : 88967946-021

دفتر مشاوره : تهران- بلوار کشاورز- خیابان فلسطین- خیابان ایتالیا- ابتدای خیابان سرپرست- پلاک 31- طبقه 5- واحد 11

تلفن : 88967946-021

فکس : 88967946-021

ایمیل: info@metaravan.com

logo-samandehi

گروه رشد و توسعه حال خوب آریا :: 2012-2016 :: کلیه حقوق این وب سایت متعلق به  شرکت فناور گستر روبینا  میباشد.